Press Coverage

_ _ _ _ _ _ _ _  07 August 2019  _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

MAP Magazine _ Interview with Nada Prlja

Screen Shot 2019-08-07 at 17.08.48.png

Link to original website

Link to PDF of the interview

North Macedonia 1 Copy
Nada Prlja, ‘Red Discussion II.’, 2019, live art event. Photo: Ana Lazarevska. Courtesy the artist

Question 1. (Manca Bajec and Isobel Wohl) Ralph Rugoff writes that this year’s exhibition, entitled May You Live in Interesting Times,‘will no doubt include artworks that reflect upon precarious aspects of existence today, including different threats to key traditions, institutions and relationships of the “post-war order.”’ How do you feel that the work that you are presenting as part of your curated project responds to this set of concerns? (Or, for curators, how do the curatorial choices you have made respond to this set of concerns?)

The artist chose not to answer Question 1.

Question 2. (MB and IW) What does it mean for you as an artist, a curator, or a curatorial team to represent your country? How does the structure of the Venice Biennial, with its individual national pavilions, influence your choices as a participant? What does it mean, in terms of the current state of European and world politics, for us to emphasise national representation in the arts sector?

In 2006, I curated a show in London entitled The Last Geographically Defined Exhibition, in which I listed the names of the countries to which the participating artists belonged, before listing the names of the artists themselves. In doing so, I questioned how the participating artists (there were six from five different countries) perceived themselves and their work within the framework of being seen, first and foremost, as a representative of their native or adopted countries. The intention was to question the validity and relevance of national representation within the art world today, in the context of our contemporary global society. This clearly illustrates my point of view about the relation between art/artists and the notion of national representation.

Despite this point of view, my motivation to represent North Macedonia at the Venice Biennale was twofold. North Macedonia is a country which is ethnically and culturally diverse, both multi-layered and with a turbulent history. My team and I represent this complexity and diversity, and I am very pleased that the current government, through the Ministry of Culture and otherwise, has supported this. By selecting me, with my diverse background and critical art practice, to represent North Macedonia, the cultural establishment signifies that it is now willing to support critical and explorative practices which do not engage with national promotion on a simplistic level, but rather reflect on the socio-political conditions in the country as well as within the wider world. From this perspective, I see the interaction between the ‘artist’ and the ‘country’ represented as a significant step forward for North Macedonia. The fact that our pavilion was not within the Giardini, where each country virtually owns its own national pavilion, but instead is housed within a typical Venetian Palazzo embedded within the urban fabric of the city, has also enabled my project and solo exhibition Subversion to Redto be more site-specific and personal, thereby liberating it from the confines of a ‘national’ representation.

My general opinion is that pavilions should not necessarily be based on national representation: I am a supporter of pavilions that have chosen to include or be represented by artists of other nationalities. I am also a supporter of artists who discuss issues that are of crucial significance politically. At the same time, it is evident that at every Venice Biennale, there is a certain competitive tension regarding which country will win the award, which becomes more relevant than which artist, project, or exhibition is selected as being the most relevant or of the highest artistic quality. It was interesting to find out, while working on my exhibition, that not much has changed, during all these years in the existence of the Biennale, in terms of how the Biennale addresses representatives of each country, adhering still to a strictly hierarchical relation, based on diplomacy between countries.

For example, it remains important which political representatives from each particular government appear at the opening of their national pavilion, in this way validating the selection of the artist and their exhibition as a genuine national representation. In general, the political agendas of the Biennale and the participating countries are quite transparent, as they are readily visible through the interest and media support received by particular nations, which happen to be of interest in the current political climate (for example, this was evident with Ghana, which participated for the first time this year). Nevertheless, as this is one of the rare opportunities where culture has the capacity to directly influence political agendas and the issue of national representation, I believe it is an important opportunity and that the cultural workers involved should take a stand and act responsibly through their contributions, in order to enable culture to be at the forefront, represent the avant-garde, and thereby to remain relevant to the world order.

Question 3. (MB and IW) How do the choices you’ve made in your national pavilion relate to recent developments in your artistic or curatorial practice? What do you hope that your creative decisions in this project will contribute to your work going forward?

My artistic practice has frequently been driven by the desire to not only comment on but also propose solutions to particular situations. It is often the case that artists make visual references to certain processes, making things which are otherwise less visible more accessible to the audience, but sometimes, certain art projects attempt to propose solutions as well. These proposals are not necessarily related to concrete solutions that can be offered through design, policy-making, or humanitarian aid, but instead tie these projects to multiple other disciplines, thereby offering alternative solutions through artistic methods of subversion. Subversion to Red, according to several art critics and journalists, as well as according to numerous members of the general public, represents this kind of enquiry, which contains a proposal.

Subversion to Red was conceived in the aftermath of one of my most ambitious art projects, entitled Peace Wall, which was commissioned by the Berlin Biennale in 2012. The project manifested the socioeconomic diversity and inequality of the citizens of Berlin through the realisation of a temporary barrier, a wall dividing the two sides of Western and Eastern Friedrichstrasse, one of the most prominent and historically significant streets in the city. This wall, which was 15m long and 5m high, illustrated a division of the citizens of the local community in those two areas of the street, with some of the lowest income families inhabiting the western side, while the endless row of high-end luxury stores on the Eastern side witnessed the presence of elitist life in near proximity.

This project, like many other artists’ projects, visualised this division, but did not offer a solution to the problem. Even though the project offered to the citizens a platform (quite literally) through which to voice and discuss their concerns and the relevant issues affecting their neighbourhood and livelihood, this option was not fully used by the citizens. The project’s inability to offer concrete solutions for this relevant issue of economic inequality continued to haunt me after the end of the Berlin Biennale, and the possibility of encouraging or providing potential solutions to particular situations or issues has since become a focus of my artistic practice.

One of the first questions I now ask myself whenever I start creating a project is: Are there any solutions that I can offer with this project? The project Subversion to Red goes back to history, our common history, focusing in particular on the history of former Yugoslavia (of which Macedonia was once a part, as one of the country’s six republics) and the era of socialism, questioning what was good and bad about that particular form of socialism. By asking ourselves whether or not it may be possible to ‘reuse’ aspects of this socialist ideology, by eliminating its negative sides, we consider whether it may be possible to ‘bring back to the scene’ certain elements of that system and ideology that could objectively be seen as being valuable.

Through this act of re-examining the past, I refer to the theories of Marxism and of leftist ideology, discussing those issues openly. It took a certain courage to propose this subject, now deeply unpopular to the current cultural establishment of North Macedonia, as a relevant project for the Venice Biennale, yet in my mind, bringing this topic to the international scene with the intention of enquiring into aspects of our recent past, creating a new opportunity to analyse thoroughly the knowledge and experiences of the past in the search of lost opportunities, is a relevant idea and a vital approach for an art project of this stature.

Subversion to Red seeks to stimulate provocatively the search for alternative forms of art and socio-political formations by revisiting specific concepts and societal models from the past. In response to Rugoff’s concerns about current conditions, my project Subversion to Redencourages a return to the ‘forgotten’ notions of idealism and ideology, as an alternative form of motivation in contemporary society. It proposes a re-reading and de-/re-construction of the postulates of Marxist theory and Leftist thought, in order to seek their compatibility with today’s society, introducing subversive qualities and the playfulness of artistic practice, as a way of indirectly influencing reality. This approach is something I value and aim to continue working with in the future.

In 2013, the first live art event Red Discussion I was staged at the Calvert 22 Foundation in London. The theorists and cultural workers Dave Beech, Hannah Black, Gail Day, Mark Fisher and Nina Power gathered around the pentagonal red table, onto which the key findings of each participant and issues brought up during the ensuing discussion were written onto the surface of the table by moderator Vlad Morariu as the event unfolded. The red table with its white writings thereby became a kind of document, an artwork, or subversive guide, with possible guidelines for what from the leftist ideology and socialist experience from the past could be reintroduced and reused in society today and how this might happen.

In 2019, during the Venice Biennale, Red Discussion II was the opening event of the North Macedonian pavilion, with the participation of theorists and cultural workers Charles Esche, Maurizio Lazzarato, Chantal Mouffe, Laura Raicovich, and Artan Sadiku, moderated again by Vlad Morariu. Further discussions and confrontations are planned in the future, in different contexts and with different participants, after which the project should be able to offer concrete alternative solutions in relation to a variety of issues, such as labour, democratisation of society, the role of art institutions etc. It is significant that those ‘offerings’ have been created under the conditions of a live art event, where theorists and cultural workers are engaged in direct discussion and confrontation, in the search for resolutions. The format of this particular artwork was conceived and designed in this way in order to generate the responses of the participants in an environment of intellectual openness, while enabling and inviting emotional reactions to the opinions voiced and the theories proposed, with the intention of sharing their ideas and confronting other schools of thought from individuals with different experiences and levels of knowledge. For me, this is the essence of democracy and is aligned with what Boris Buden would call ‘Socialism with a human face’, which for him represents an acceptable form of societal arrangement.

As an engaged artist, I am fully immersed in these topics and issues, and it is something I hope to continue working on, with the aim of contributing to the general discussion in the wider society, and to possible actions in relation to improvements regarding these issues in general. I see my work, in this sense, as a platform for gathering knowledge, ideas, and experience, that can hopefully be collected, redirected and reused concretely for the wider benefit of society.

It is also quite important to mention that with this project, in the process of making sculptures for the series of works under the title The Collection, She does what She wants, I also discovered a great affinity with certain aspects of sculpture-making. As my practice is always driven by specific concepts, it does not often rely on the use of classical art techniques. In this case, it was necessary for my work to take this format. This series of artworks in the exhibition refer to and are inspired by the works of artists (mainly from Macedonia) working in the 1960s in former Yugoslavia. These artists were important because they continued their individual artistic investigations, even though they did not align with mainstream political agendas. They were individualistic, not fashionable; experimental and transgressive, yet at the same time also appreciated by the mainstream and the general public, another lesson to be learned from the past.

For me, the act of painting or making of sculptures will probably always remain part of wider, multidisciplinary, layered exhibitions. I took here, within the framework of the Venice Biennale, an opportunity to indulge myself in being an artist per se, possibly a practice that I will find a way to continue.

***

Manca Bajec is an artist and researcher living and working in London, UK and Ljubljana, Slovenia.

Isobel Wohl is a visual artist and writer. She lives and works in London, UK and Brooklyn, NY.

_ _ _ _ _ _ _ _  07 August 2019  _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

Lidia Penzeri _ about Subversion to Red

5e1584ba-584d-4633-bbad-988cd1c1c8a4.jpg

_ _ _ _ _ _ _ _  22 July 2019  _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

Map_interview with Juliet Jacques

Screen Shot 2019-08-01 at 14.29.24.png
Click here to read full text in PDF format

PART 1: ‘MATTER AS A HOPE OF FINDING SOME ANSWERS.’

A short MAP season dedicated to a series of interviews between Eastern European national participants at the 58th Biennale di Venezia and artist writers Manca Bajec and Isobel Wohl. Introducing the project, Bajec and Wohl are in conversation with writer/filmmaker Juliet Jacques.

Manca Bajec and Isobel Wohl: Ralph Rugoff, curator of the 58th International Art Exhibition of the Biennale di Venezia, has chosen the title May You Live in Interesting Times. The title uses the language of a supposed ancient Chinese curse, repeatedly invoked by Western politicians despite the fact that no such saying exists in China, nor is there any evidence that such a saying existed in the past. Rugoff asserts that ‘art can be a kind of guide for how to live and think in “interesting times”’, noting that ‘[i]ntelligent artistic activity involves creating forms that call attention to what forms conceal, and the functions that they fulfil.’ How do you feel that this title and its history make it possible to develop new and useful modes of thought for our current global predicament, including (though by no means limited to) the rise of authoritarianism and other forms of damage to political stability in Eastern Europe and elsewhere? Does the title help make aspects of that predicament visible? What, if anything, does it conceal?

Juliet Jacques: It’s interesting that the title is actually Western, as these ‘interesting times’ have, in Western Europe and North America, signified the end of the ‘end of history’, proclaimed after the fall of Soviet communism in 1989-1991, and the rise of popular left-wing movements and right-wing demagogues. This apparent ‘consensus’ only ever had minimal passive consent (as Jeremy Gilbert put it) after trade unions and other socialist power bases were destroyed and did not just erase class differences; Chantal Mouffe warned in the early 2000s that antagonisms would inevitably re-emerge and be expressed extremely harshly because people had forgotten that politics, fundamentally, was about contesting mutually opposed ideas.

This also conceals the fact that in Eastern Europe, these ‘interesting times’ are not new, especially in the former Yugoslavia with its 20th century shifts between empire and monarchy, Nazi occupation and socialism, and catastrophic war during the 1990s. It does, however, provide a useful shorthand for the entrenchment of far-right governments in Poland and Hungary or the rise of violent nationalist street movements in Ukraine. The responsibility of the artists and curators reacting to this title should be to create/choose forms that are capable of exploring the long-term historical reasons for these developments, ideally underpinned by class analysis even if that analysis is not foregrounded. Artists from countries with strong Marxist traditions are perhaps better placed to make such work: I have found video and performance artists in post-Soviet or Yugoslav nations impressively nuanced in their investigations of how the legacies of state socialism have come up against the destructive forces of international neoliberalism. The works of, say, Nada Prlja (North Macedonia) about migration, or Mykola Ridnyi about the eradication of Ukraine’s radical anarchist histories and the post-Maidan war with Russia, show far more insight into what lies behind these ‘interesting times’ than (say) the bewildered British liberal artists who cannot understand why anyone might not unconditionally love the European Union.

Bajec and Wohl: Outside of the Exhibition itself, the Biennale di Venezia follows a format of national representation. How can we understand the function of the Biennale’s individual national pavilions—and the competition between them—in our current political climate? Although the pavilions are not formally part of Rugoff’s curated exhibition, what does the persistence of this structure suggest about our ‘interesting times’? How, in 2019, should we think about the broad discrepancies in finances and soft power that are themselves on view in the exhibition, in particular with reference to Eastern European pavilions?

Jacques: Alban Muja, representing Kosovo, raised some interesting points about this in your interview—the pavilion is a way to raise questions about how a state constitutes itself, questions which always change over time but are particularly loaded in the case of a nation only recently independent after a traumatic war. It is also a way to subtly demand more (and better) international recognition—which would, of course, have been magnified if that pavilion had won.

As far as international competition goes, it’s perhaps less loaded than the Olympic Games, the FIFA World Cup or Eurovision because there are no questions about who gets to host the Biennale. Having individual artists representing countries, means that a national victory does not necessarily mean that country’s art is ‘better’ than anyone else’s—perhaps it has just produced one particular talent. It’s also worth noting the level of cross-border collaboration: for example, Katerina Gregos, a Greek curator living in Brussels, worked on Igor Grubić’s exhibition for the Croatian pavilion, whilst Lucia Pietroiusti, based at the Serpentine Gallery in London, curated the Lithuanian pavilion that won the Golden Lion. The ‘interesting times’ of Rugoff’s title spring partly from widespread anxieties about the movement of people, how that changes ideas of national identity, and how apparently popular concerns about immigration are given legitimacy by liberal-left or centrist politicians who don’t know how to counter them, cynical media outlets for whom it sells papers, and far-right authoritarians who leverage them for support. So, the changing nature of the ‘national’ pavilion reflects the wider reality, and can implicitly make a positive case for it, although one that may not influence the people it needs to.

Bajec and Wohl: How do you perceive the interaction between this Biennale’s title, the social aspirations of contemporary art, and the operation of the Biennale itself as an institution? How do the Biennale’s audience and the audiences of other similar international art events participate in our ‘interesting times’ and their various conflicts and fictions? Is it possible for such events to function as nexus for forward-looking forms of creative engagement? How?

Jacques: The international scope of the Biennale can be useful for bringing different modes of artistic engagement into dialogue with each other after they have incubated in specific local contexts, although its status as a pinnacle of the art world means that works are exhibited with the top end of the market in mind. The best political art is not aimed at ‘the market’, so that’s a contradiction, but despite the competitive aspect, the Biennale can function as a place for engaged artists to communicate with each other, as well as curators, the press and the public.

It’s hard for an event as big as the Biennale to avoid issues of appropriation, or of institutionalising and thus neutralising radical forms of political art. Christoph Büchel’s decision to bring the ship on which a thousand migrants died in 2015 to the Arsenale this year, with the intention of confronting the Italian government over its border policies, resulted in numerous visitors (including the artists Eva & Adele) posing for selfies in front of it or putting it on Instagram. Perhaps those visitors did take some time to think about the ongoing disaster, but as a gesture, it was not as well conceived or targeted as Banu Cennetoğlu’s ‘The List’ [a list of the 34,361 (and ongoing) documented deaths of asylum seekers, refugees and migrants who have lost their lives within or on the borders of Europe since 1993]. Büchel’s was the most headline-grabbing contribution: I think it’s possible for more thoughtful political work to feature in such an institution and provoke meaningful audience consideration, but contemplation from artists of how social media and meme culture might affect its reception is necessary at this point.

***

Juliet Jacques is a writer and filmmaker based in London. She has published two books, mostly recently Trans: A Memoir (Verso, 2015). Her short fiction, essays and journalism have appeared in The Guardian, Frieze, Granta, The London Review of Books, New York Times and many other publications. Her short films have screened in galleries and festivals worldwide.

_ _ _ _ _ _ _ _  22 June 2019  _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

ARTRIBUNE _ Review

Screen Shot 2019-08-06 at 10.59.07.png
click to the original website_click here for PDF of the text

Biennale di Venezia. Nada Prlja e il Padiglione della Macedonia del Nord

OCCHI PUNTATI SUL PADIGLIONE DELLA MACEDONIA DEL NORD A PALAZZO ROTA IVANCICH, CHE ACCOGLIE L’INDAGINE ARTISTICA DI NADA PRLJA.

Se, per dare un senso più contingente al titolo della Biennale in corso, si volesse augurare a chi arrivi a Venezia “Possa tu visitare padiglioni interessanti”, un buon modo sarebbe senz’altro abbandonare le calli più battute e andare alla ricerca di Palazzo Rota Ivancich, dove è stato allestito il Padiglione della Repubblica della Macedonia del Nord, con protagonista Nada Prlja (Sarajevo, 1971; vive tra Skopje, dove la sua famiglia si trasferì nel 1981, e Londra).
Il progetto veneziano di Prlja, dal titolo Subversion in Red, è ambizioso sia in pratica che in teoria. Quanto alla prima, il padiglione raccoglie un insieme di opere che spaziano dall’installazione alla performance, dal video all’assemblaggio, catturando il visitatore – con la decadente complicità dell’ambiente circostante – in un percorso immaginifico e nostalgico. Quanto alla teoria, l’artista dichiara netta, sin dalle note introduttive all’esposizione (e poi in un pregevole libro prodotto per l’occasione), la propria intenzione di confrontarsi con nozioni ideologiche da tempo marginalizzate per mettere in discussione e insieme rimotivare le società contemporanee. Il pensiero marxista, ripreso nella rilettura di Felix Guattari e nella prospettiva di un nuovo umanesimo, diventa così il primo riferimento concettuale della complessa macchina allestita da Prlja fin dall’opera più ampia e d’impatto: Subtle Subversion, una discussione tenutasi il giorno dell’inaugurazione tra artisti e intellettuali riuniti intorno a un grande tavolo posto al centro dell’esposizione, confrontandosi su una serie di concetti-chiave che un moderatore ha annotato sullo stesso tavolo nel corso del confronto.

 

58. Biennale d'Arte di Venezia. Padiglione Nord Macedonia. Nada Prlja. Photo Robert Jankuloski
58. Biennale d’Arte di Venezia. Padiglione Nord Macedonia. Nada Prlja. Photo Robert Jankuloski

LA MOSTRA

In un gioco intelligente tra grandi narrazioni e autobiografia, la mostra si sviluppa quindi nella ricostruzione critica del paesaggio estetico-spirituale vissuto dall’artista da giovane: ci sono così video che richiamano la black wave del cinema jugoslavo, ricostruzioni frammentarie di uno storico murale dipinto a Skopje da Borko Lazeski, riedizioni-riletture di opere di artisti del secondo Novecento quali Olga JevricBoris Nikolovski e Jordan Grabulovski, recuperate dal museo d’arte contemporanea della capitale nord-macedone per interrogarsi sulla profonda mutazione in corso nella città in cui Prlja è cresciuta.
S’intenda: la nostalgia che emerge dall’insieme non è quella di un tempo e un orizzonte passati (la Jugoslavia come categoria dello spirito insomma), quanto – con una visceralità tipicamente balcanica combinata a un’intelligenza cosmopolita – di un futuro possibile, dove una società collettivamente aperta e responsabile giunga a riconsiderare la disfunzionalità di molte delle sue fondamenta e pratiche correnti, in primo luogo quelle riconducibili ai rapporti tra “capitalismo e schizofrenia” sollevati da Deleuze & Guattari. In questa prospettiva, il richiamo di Prlja al secondo pensatore serve a uno sviluppo organico delle sue nozioni più potenti e irregolari, su tutte quella di “agencement”. Nell’insieme di nuove condizioni genetiche per una diversa realtà collettiva, in effetti, un’arte che non intenda ridursi a intrattenimento viene a svolgere una funzione di “sovversione sottile”, ma proprio per questo capace d’infiltrarsi a fondo nei tempi – senz’altro interessanti – che stiamo vivendo.

‒ Luca Arnaudo

58.-Biennale-dArte-di-Venezia.-Padiglione-Nord-Macedonia.-Nada-Prlja.-Photo-Raul-Betti-1-458.-Biennale-dArte-di-Venezia.-Padiglione-Nord-Macedonia.-Nada-Prlja.-Photo-Raul-Betti58.-Biennale-dArte-di-Venezia.-Padiglione-Nord-Macedonia.-Nada-Prlja.-Photo-Ana-Lazarevska58.-Biennale-dArte-di-Venezia.-Padiglione-Nord-Macedonia.-Nada-Prlja.-Photo-Raul-Betti-1-158.-Biennale-dArte-di-Venezia.-Padiglione-Nord-Macedonia.-Nada-Prlja.-Photo-Raul-Betti-58.-Biennale-dArte-di-Venezia.-Padiglione-Nord-Macedonia.-Nada-Prlja.-Photo-Raul-Betti-1-3

_ _ _ _ _ _ _ _  22 June 2019  _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

Università Ca’ Foscari Venezia _ Venice Art Nights  _ Announcement

Press ca foscari

Subversion to Red – Padiglione della Macedonia del Nord

Apertura straordinaria del Padiglione della Macedonia del Nord alla Biennale Arte 2019 Visite guidate a cura dell’artista Nada Prlja che introduce la propria mostra monografica.

È la stessa Nada Prlja in prima persona a guidare le visite, a partire dalle 18.00, all’inizio di ogni ora fino alle 21.00, con chiusura del Padiglione alle ore 22.00. 

Nada Prlja lavora principalmente con installazioni, performance e opere d’arte in spazi pubblici, affrontando le situazioni più complesse di ineguaglianza e ingiustizia sociale nel mondo, dalle questioni politiche a quelle economiche. I suoi lavori, utilizzando diversi media, sono complessi e stratificati, site specific o dipendenti da condizioni uniche, come esemplificano bene i progetti Advanced Science of Morphology, Marble Arch, London, 2006, Foreign Language for Beginners, 8° Manifesta, Murcia, 2010, Peace Wall, 7° Biennale di Berlino, 2012.

_ _ _ _ _ _ _ _  10 June 2019  _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

Académie Des Arts _ Review

Screen Shot 2019-08-03 at 18.28.39
Academie des Artes _ . click to the original website_click here for PDF of the text

Mostra monografica “Subversion to Red” dell’artista Nada Prlja, che rappresenta la Macedonia del Nord alla Biennale Arte 2019 a Venezia.

Al tema May You Live In Interesting Times, dato dal curatore Ralph Rugoff alla Biennale Arte 2019, la monografica Subversion to Red dell’artista macedone Nada Prlja risponde con un progetto intrinsecamente e letteralmente sovversivo, incoraggiando, fin dal titolo e attraverso molteplici lavori riuniti in una stratificata installazione multi-media e site specific, il ritorno alle nozioni “dimenticate” di idealismo e ideologia, e la rilettura critica dei postulati della teoria marxista e del pensiero di sinistra, allo scopo di ritrovarne una compatibilità con la società di oggi, e di contrapporre un’alternativa neo umanista, fondata sul concetto positivo di solidarietà, agli “ideali negativi” dominanti negli “interisting times” contemporanei.

Con questo obiettivo teorico, e attraverso pratiche artistiche ed extra-artistiche, l’artista costruisce un Padiglione “site specific” che include anche il visitatore nel “fil rouge” della “sovversione rossa” (sono andate letteralmente a ruba le spille con la rivisitazione della stella rossa, offerte durante l’opening), inducendolo ad un intenso percorso interdisciplinare, dove si susseguono performance e azioni sperimentali, video-installazioni e installazioni di scultura e pittura, cadenzate anche dal serrato dialogo con la magnifica decadenza delle sale di Palazzo Rota Ivancich.

Dagli ottocenteschi decori a grottesca dell’Atrio, emerge la prima installazione composta dai polittici fotografici della performance Humane Communism, che introducendo la componente “umana” nella rappresentazione statuaria dei padri del comunismo, conduce al focus dell’intero progetto espositivo: la performance live Red Discussion 2 – ripresa e visibile nella video-proiezione girata in occasione dell’opening del Padiglione – ha raccolto, intorno al tavolo pentagonale rosso, sei pensatori e curatori fra i più rilevanti nell’ambito delle pratiche transformative contemporanee, Charles Esche, Maurizio Lazzarato, Vlad Morariu, Chantal Mouffe, Laura Raicovich, Artan Sadiku, i quali hanno individuato strategie di uscita dall’attuale situazione di precarietà sociale, di sfruttamento e violazione dei diritti umani, definendo condizioni alternative agli “Interesting Times” in cui viviamo. Tracce evidenti dei punti chiave della performance sono i segni di writing bianco sulla superfice rossa del tavolo, mentre le “tracce sonore” stimolano il visitatore a rivivere l’evento, già sperimentato dall’artista in Red Discussion 1, alla Calvert 22 Foundation di Londra, nel 2013.

Il fil rouge della mostra immerge totalmente il visitatore nel rosso della video-installazione Red- Iness, che mette in scena, estetizzato, il lato intrinsecamente giocoso e sovversivo delle pratiche performative e artistiche di Nada Prlja; la quale non sostiene rivoluzioni radicali, al contrario suggerisce che i cambiamenti possono realizzarsi attraverso l’arte e la sovversione delle teorie.

Questo tema è sviluppato ricorrendo alle pratiche tradizionali dell’arte nelle ultime tre sale del percorso, dove l’installazione site specific Subtile Subversion include le opere di scultura e di pittura The Collection; She does what She wants, progettate, realizzate e infine concluse in situ, come omaggio verso i lavori di alcuni artisti della Jugoslavia attivi negli anni ’60, selezionati per la capacità di sfuggire al realismo socialista al tempo dominate. Gli esemplari cui l’artista si inspira sono stati donati dagli artisti per far parte della collezione del MoCA Museo di Arte Contemporanea di Skopje, fondata sul concetto di condivisione e “solidarietà”, uno dei postulati chiave del “pensiero di sinistra” e fulcro delle aspirazioni del progetto di Nada Prlja.

_ _ _ _ _ _ _ _  16 May 2019  _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

TELMA TV _ Review

Screen Shot 2019-08-08 at 20.37.15.png
Link to original website / Link to PDF full text

Проектот на Нада Прља на Венециското биенале оценет како интелектуална храна за посетителите

Проектот „ Субверзија во црвено“, со кој визуелната уметница Нада Прља ја претставува нашата земја на 58 Венециско ликовно биенале и дебатата „ Црвена дискусија“, што се одржа во рамките на отворањето на нашиот павиљон , на 08 мај во Палата Рота Иванчич, светската ликовна критика ги оценува како интелектуална храна за посетителите. Во списанието „ Нордиска уметност“, во текстот „ Проблемот на организацијата“, кој се осврнува на годинашната понуда на Венециското биенале, уметничката критичарка од Стокхолм, Ким Вест, пишува дека настапот на Прља би можел да ги нахрани интелектуално гладните посетители на биеналето, курирано од американецот Ралф Ругоф.

  • Во импресивниот павиљон на Република Северна Македонија, Нада Прља директно се занимава со прашањето на современите предизвици и можности на критичката традиција, низ изложбата „ Субверзија во црвено“, која се обидува да ја обнови политичката историја на ѕидното сликарство, од доцната социјалистичка ера во Скопје. Низ просториите на палатата Рота Иванчич во Венеција, Прља, меѓу другото поставува слики, преку кои се пресоздадени и реставрирани детали од муралите на Борко Лазески, од 1981 година, од тогашната главна Пошта во Скопје. Во врска со отворањето на павиљонот, беше снимена дискусијата за уметноста и политиката, насловена „ Црвена дискусија“, на која учествуваа Шантал Моуф, Чарлс Еш и Маурицио Лазарато, што можеби би можело да ги нахрани интелектуално гладните посетители на биеналето, курирано од Ралф Ругоф, вели во тектот Ким Вест.

Проектот на Нада Прља „ Субверзија во црвено“, е распореден во 6 простории во палатата од 17 век, Рота Иванчич. Вклучува слики, скулптури, видео и објекти, меѓу кои и црвена маса на која се одржа „ Црвената дискусија“. Претставувањето на Северна Македонија на ликовното биенале во Венеција, годинава го организира Музејот на современа уметност. Комесар е Мира Гаќина, куратор е Јованка Попова, куратор- соработник е Тевж Логар од Словенија, а соработник, теоретичарот Артан Садику.

Сотир Трајков

_ _ _ _ _ _ _ _  16 May 2019  _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

KunstKritikk _ Review

60329687_608938649626958_4606741995673616384_n.png
Link to original website / Link to PDF text

The Problem of Organisation

The 58th Venice Biennale provides an image of art’s postdigital condition, where politics is consigned to the level of the individual artwork.

by Kim West

At the end of Arsenale’s long corridor, a giant video projection is shown in a separate space. The film, data-verse (2019) by Ryoji Ikeda, consists of a composition of data visualisations: advanced, dynamic cloud diagrams in 2D and 3D; vast maps that are expanded, rotated, and layered; endless charts and lists that sweep, swarm, and flicker against the screen’s black background. What types of data that are packaged and visualised in the film is unclear, but also irrelevant. The giant dimensions of the screen, the high resolution of the image, and the frenetic pace of the editing combine to make the experience overwhelming, illegible – which seems to be the very point. Contemporary techniques designed for managing ungraspable data sets are themselves deployed for generating images that set our cognitive capacity out of play.

The display, accordingly, is mainly technical. Digital instruments which could be used for rendering intensely complex data sets comprehensible, are here instead employed to showcase the technology itself. This appears to have little to do with critical self-reflexivity – there are no apparent attempts to such effect in the film – and more to do with a desire to present the technology as a sublime spectacle: an artificial, techno-scientific miracle at an inconceivable scale, beyond human capacity or needs. What is fetishised in Ikeda’s film is the global techno-sphere as such.

Christine & Margaret Wertheim, Bleached Reef, 2005–2016. Photo: Francesco Galli.

At the other end of Arsenale, Ed Atkins has been assigned a room of his own, or at least a part of one. Taking up the obscure space is Old Food (2017–2019), an installation with elements in different media: digital animations; dark, distressed panels with various texts; clothes racks with garments in tight rows. The films resemble Atkins’s earlier ones: synthetic, computer-generated, aggressively intimate images of postdigital materialities and posthuman bodies. The texts concern themes relating to Atkins’s works and the contexts in which they are shown, such as the affective charge of his CGI figures, or the body of the exhibition visitor in a digital surveillance economy – but they are authored in a sort of satirical ‘art speak’, an ironic jargon that mocks its own pretensions. I do not understand the purpose of the clothing racks in the installation, but they add a fateful aura to the whole, a kind of strangely misplaced faux Boltanski gravitas.

What is clear, however, is that Atkins wants to assume many positions simultaneously. He wants to defend his reputation as an artist at the forefront of digital development. He wants to assure us that he is aware of the debates surrounding the problematic effects of the digital techno-sphere. And he wants to let us know that he thinks such critique is a bit tiresome, dated. He wants to cover his bases, in short, and the effect is, of course, that the different positions cancel each other out: the experimental enthusiasm is suffocated by the critical-ironic discourse; the critique is obfuscated by its own self-parodying mode of address. What remains is a room filled with anxious art with high production value.

Atkins’s and Ikeda’s works are, in many ways, representative of Ralph Rugoff’s main exhibition at the 58th Venice Biennale, May You Live In Interesting Times (a title, we might note, that succeeds with the impressive feat of being at once completely bland andoffensive). Almost all of the works in the exhibition belong to the same contemporary world of postdigital forms and techniques; a world, that is, where the digital paradigm exerts a governing influence over analog forms, techniques, and materials. There are also clear thematic links between many of the works of the seventy-nine participating artists. “May You Live In Interesting Times,” writes Rugoff in the exhibition catalogue, “has been formulated in the belief that an exhibition, like a work of art, is most deeply engaging when it provokes a vivacious inquisitiveness and encourages us to wonder and to question, and to try to better understand how different pieces of the world fit together.”

Avery Singer, Various Works, 2017–2019. Photo: Andre Avezzú.

Postdigital convergence

So: patterns and orders can be traced in the exhibition, artistic tendencies and curatorial selection principles can be discerned. Among recurring elements are sculpture and assemblage works that borrow freely from the formal repertoire of Cubist sculpture, the Pop object, and arte povera, but using contemporary, postdigital techniques and materials. We could mention Gabriel Rico’s assemblage works, such as Multis Utile Bellum (2017), where abstract forms in simple, low materials are combined with disused media-technological objects and different kinds of everyday cultural debris; or Carol Bove’s sculptures, such as Nike I (2018), which merge the New Realist predilection for the worn-out or destroyed industrial object (think of Arman’s collections of mass-produced consumer items, or César’s mashed cars), with Claes Oldenburg’s colourful, smooth, plastic surfaces.

Among other recurring elements are figurative paintings and photographs where the pictorial surface serves primarily as a scene for the staging of different modes of subjectivity. Here we could mention Avery Singer’s hybrid airbrush paintings/3D renderings, which in a conspicuously trashy style evoke the postdigital everyday life of a young American artist (as in Calder (Saturday Night)[2017]), and Zanele Muholi’s “visual activism” series Faces and Phases (2006–ongoing), showing proud black lesbians in South Africa in large, half-length photo portraits which are installed at regular intervals in Arsenale and in the main pavilion’s labyrinth.

Zanele Muholi, Faces and Phases, 2006–. Photo: Andre Avezzú.

There are also a number of works which can be described mainly as tech showcases demonstrating the spectacular effects of new software and devices. We can mention Ikeda’s film, but also Cyprien Gaillard’s technically advanced trifle, LAnge du foyer (Vierte Fassung) (2019), an animated figure from Max Ernst’s famous painting from 1937, which appears to hover in space in the midst of the large rotunda in the main pavilion in the Giardini, or Dominique Gonzalez-Foerster’s virtual reality work Endodrome (2019), about which I can only say that I do not understand what this technique, which is based on radical disembodiment and exclusion of the physical environment, has to do in an exhibition (not least because the waiting time to experience the work was prohibitively long already during the relatively empty, first press preview).

Absence of critique

May You Live In Interesting Times is also characterised by manifest exclusions. For example, the tradition of critical formalism is almost completely absent. Traces from the adventures of painterly abstraction, visual echos from minimalist stylistic techniques, and references to conceptual art and institutional critique leak into certain artworks at the level of style – as pastiche, or as thematic complement – but hardly one single work in the exhibition actively inscribes itself into these traditions. This is a postcritical rather than a postconceptual exhibition.

Which does not mean that the critical tradition is absent from this year’s Venice Biennale as a whole, but it can only be found outside of the main exhibition. In what is perhaps this year’s best national pavilion, the Spanish one, the sculptors Itziar Okariz and Sergio Prego deploy a composition of bodies and voices, forces and signs, providing a sort of spatial articulation of art’s physical and political conditions (Perforated [2019]). The exhibition’s “aesthetics of silence,” proposed by way of a suite of sculptures, films, and performances that play with the architecture and the display conventions of the pavilion, provides a moment of at once repose and tense concentration in the busy clutter of the Giardini.

Teresa Margolles, Muro Ciudad Juarez, 2010. Photo: Francesco Galli.

And in the impressive pavilion of the Republic of North Macedonia, Nada Prlja directly addresses the issue of the critical tradition’s contemporary challenges and possibilities, in an exhibition that seeks to restore the political history of mural painting in late socialist-era Skopje (Subversion to Red [2019]). Throughout the rooms in the pavilion’s dilapidated Venetian palace, Prlja has installed, among other things, a group of paintings which recreate and restage details from a suite of murals made by Borko Lazeski in 1981 for the since-disused main post office in Skopje (Department of Conservation and Restoration [2015–2019]). In connection to the pavilion’s opening, a panel discussion about art and politics was also filmed (Red Discussion 2, with participants such as Chantal Mouffe, Charles Esche, and Maurizio Lazzarato), which may perhaps provide some nourishment for the intellectually starved visitor to Rugoff’s exhibition (video from an earlier discussion in the same series can be found here).

Interesting crisis

In any case, the main exhibition’s lack of interest in the critical project speaks to a more fundamental problem. May You Live In Interesting Times exclusively features works by living, active artists. It is firmly entrenched in a contemporary world of techniques and materials, possibilities and problems. Essentially all aspects of the crisis of the global present are represented in one or several works in the exhibition. Climate apocalypse, systemic racism, rampant global inequality, the persistence of patriarchy, the destruction of the public sphere on the part of monopolised digital media – the list of problems and injustices that are referenced in the exhibition’s different works is long, perhaps even exhaustive (possibly, this is what the title’s “interesting times” refers to).

From Arthur Jafa’s attempt to create a critical concept of whiteness against the background of the systemic racism of US society in The White Album (2019) – another work that was almost impossible to properly see during the overcrowded preview days at the main pavilion in Giardini – to Teresa Margolles’s assisted readymade La Búsqueda (2014), a brutal monument to murdered and disappeared women in Ciudad Juárez, Mexico; and from Christine and Margaret Wertheim’s collectively crocheted coral reefs (Bleached Reef[2005–2016]), to Anthony Hernandez’s photo series Pictures for Rome (1998–1999), which documents the modern architectural ruins left behind by neoliberal ‘redevelopment’ enterprises in Rome,  together the different contributions to Rugoff’s exhibition form a radically heterogeneous, unorganised representation of the crisis of the global present.

Nicole Eisenman, Untitled, 2018–2019. Photo: Italo Rondinella.

If there is one overriding political-aesthetic task today, it is to transform such heterogeneity into an assembled image of these different problems, which could make it possible for us to grasp them as one common problem, but without assigning political or logical priority to any of its aspects, without dismissing any one of those aspects as secondary to the others. Only in this way can it become possible to imagine a real political alternative to the present. This is the problem of organisation, and it is not addressed by May You Live In Interesting Times, which instead consigns all politics to the level of the individual artwork. “From the acceleration of climate change to the growing disparity of wealth in nations, contemporary matters of concern are addressed in many of the works in this exhibition,” Rugoff writes in the catalogue, but then immediately adds a reservation: ”But let us acknowledge that art is more than a document of its time” (which is right, but why should this mean that art can not address “contemporary matters of concern”?).

Composition of the world

An exhibition might help us “understand how different pieces of the world fit together,” Rugoff enthusiastically writes in the same text, and it is difficult not to agree with him. An exhibition is a complex aesthetic object, and an exhibition the size of a biennial – and perhaps the Venice Biennale, in particular – is a hypercomplex such object. In theory, it should, with its inherently collective, multimedia, and dynamic form, be specifically suited for commanding precisely such heterogeneity, for producing an image whose complexity and scale might respond to the complexity of the crisis of today.

This is not to expect a miracle, or to ascribe magical capacities to the exhibition. It is merely a question of the level at which it attempts to assert itself. When Peter Osborne talks of our art historical moment as the “age of the biennial,” he means, among other things, that biennials, through the complexity of their formal and temporal structures, have the potential to represent the structure of contemporary global capitalism. Okwui Enwezor’s edition of the Venice Biennale four years ago was an attempt to produce an assembled image at such a global, even universal level. It failed, but the failure was interesting.

Hito Steyerl, This is the Future, 2019. Photo: Andrea Avezzù.

May You Live In Interesting Times does not venture to formulate any such assembled representation, neither discursively nor more generally through the aesthetic-semantic compositions in the exhibition spaces. The exhibition’s single strong curatorial device, to invite the same group of artists to participate with different works at Arsenale and in the main pavilion in the Giardini – sculptures by Nicole Eisenman in one place, paintings in the other; posters by Ed Atkins in one building, a multimedia installation in the other, etc. – is in itself empty: it tells us only that one and the same artist can work with different styles and materials, which should hardly surprise anyone.

Apart from this, all attempts to organise the exhibition as a whole appear to be of a technical and practical nature: they concern exhibition design, spatial arrangement, the programming of visitor movements and gazes. Unlike Enwezor, Rugoff seems to have devoted some care to establishing order, variation, and rhythm for the visitor’s passage through the exhibition spaces in Arsenale, administering appropriate doses of attention and distraction: a group of sculptural grotesques by Cameron Jaime, produced using traditional craft techniques and materials (Smiling Disease [2008]), is placed next to a technically hyperadvanced film installation featuring images of artificial flowers and AI-generated tourist vistas, by Hito Steyerl (This is the Future [2019]); Gabriel Rico’s slow assemblages of found objects and faulty electronics, are placed next to Khalil Joseph’s high-paced collage of YouTube clips and music videos (BLKNWS [2018–ongoing]), etc.

At the 58th Venice Biennale, the organisation of the whole is a question of the administration of experience, in other words, whereas politics can only be expressed at the level of the individual artwork. Which is to say that Rugoff’s exhibition does not attempt to assert itself at the conceptual level of politics at all. Or, to conclude with a Venetian aphorism: artists make art, the rich own our wealth, politics is the domain of philanthropy.

by Kim West

 

_ _ _ _ _ _ _ _  10 May 2019  _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

MIA _ Announcement

Screen Shot 2019-08-04 at 13.24.01

The North Macedonia Pavilion opens at the Venice Biennale

_ _ _ _ _ _ _ _  13 May 2019  _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

In Venice Today / Announcement

Screen Shot 2019-08-04 at 13.38.40

North Macedonia Pavilion at 58th Venice Biennale of Art

The North Macedonia Pavilion of the Venice Biennale: the artists of the pavilion, the works, the times, the periods, the cost of the tickets and the exhibition venue.

The 58th Biennale of Art will open to the public on 11 May 2019. But starting from a few days before the opening there will be the various openings and side events that always suddenly animate the Venetian artistic life. The title of the 58 edition of the Biennale d’Arte is May You Live In Interesting Times.

79 artists are invited to exhibit at the 58th Venice Biennale of Art, with a prevalence of women. Among them the 2 Italians Ludovica Carbotta and Lara Favaretto. The first will make a site-specific work in Forte Marghera, inside the building known as the Austrian Powder Mill.

North Macedonia Pavilion at 58th Biennale Arte of Venice

Title of the Venice Biennale’s North Macedonia Pavilion is Subversion to Red.

Artist: Nada Prlja.
Curator: Jovanka Popova.
Commissioner: Mira Gakina.
Seat: Palazzo Rota Ivancich, Castello 4421 – Venice
Web: North Macedonia Venice Pavilion

_ _ _ _ _ _ _ _  23 May 2019  _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

Screen Shot 2019-08-08 at 11.58.16.png
Link to original website / Link to PDF of the review

Со перформансот „Црвена дискусија“, отворен македонскиот павилјон на Биеналето во Венеција

 

Во рамките на 58. Биеналето во Венеција, беше отворен и павилјонот на Северна Македонија со проектот Субверзија во црвено на уметницата Нада Прља во Палацо Рота Иванчиќ со перформативното уметничко дело „Црвена дискусија“.

Учеството на Република Северна Македонија на годинашното Биенале го прогласија за отворено Мира Гаќина директор на Музејот на современата уметност (МСУ), кој оваа година е носител на нашиот настап, Јованка Попова куратор на изложбата, со пригодни поздравни говори на Никола Димитров, министер за надворешни работи на Република Северна Македонија и Роберт Алаѓозоски, национален координатор за култура.

Како одговор на темата „Да живеете во интересно време“, избрана од кураторот на годинашното Биенале Ралф Ругоф, проектот на Нада Прља „Субверзија во црвено“ поттикнува враќање кон „заборавените“ идеи за идеализмот и идеологијата, како вид на мотивација за современото општество.

Проектот користи различни уметнички и не-уметнички методологии, вклучувајќи ја Црвената дискусија II, експериментален настан во живо со неколку современи мислители и куратори ангажирани во трансформативни практики, меѓу кои Чарлс Еше, Маурицио Лазарато, Влад Морариу (модератор), Шантал Муф, Лаура Раикович, Артан Садику, кои заеднички ќе се обидат да најдат излезни стратегии од сегашните услови на социјална несигурност и експлоатација, преку дефинирање на алтернативни услови за „интересното време“ во кое живееме.

Изложбата ја вклучува и инсталацијата „Суптилна субверзија“, инсталација која редефинира серија на историско значајни уметнички дела од 1960-тите од колекцијата на МСУ Скопје, колекција заснована на концептот на Солидарност, како еден од клучните постулати на левичарската мисла и клучна аспирација на овој проект.

_ _ _ _ _ _ _ _  07 May 2019  _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

Vecer _ Announcement

Screen Shot 2019-08-04 at 09.03.30

Со проект на Нада Прља се претставуваме на Биеналето во Венеција: „Црвена дискусија“ го отвора македонскиот павилјон

„Проектот на Прља поттикнува враќање кон ‘заборавените’ идеи за идеализмот и идеологијата, како вид на мотивација за современото општество. Таа предлага повторното читање и де/реконструкција на постулатите на марксистичката теорија и левичарската мисла, со цел да се пронајде нивната компатибилност со денешното општество, преку воведување на суштински субверзивни квалитети и игривост од уметничката практика како начин  индиректно да се влијае врз реалноста“, посочуваат од Музејот на современата уметност

Со перформативното уметничко дело „Црвена дискусија“ утре (8 мај) во Palazzo Rota Ivanchich во Венеција ќе биде отворен македонскиот павилјон на 58. Меѓународна уметничка изложба на Биеналето во Венеција. Нашата земја ќе биде претставена со „Субверзија во црвено“, самостојна изложба на уметницата Нада Прља во организација на Музејот на современата уметност – Скопје.

„Како одговор на ‘Да живеете во интересно време’, избрана од кураторот Ралф Ругоф како тема на „Биенале Арте 2019“, проектот на Нада Прља ‘Субверзија во црвено’ има за цел игриво да ја стимулира потрагата по алтернативни форми на уметнички и социополитички формации, преку повторно прегледување на специфични концепти и општествени модели од минатото, преку интердисциплинарна изложба во која инсталации и перформативни практики постојат заедно, давајќи визуелна форма на теорискиот пристап и современоста на македонскиот уметник. Како реакција на загриженоста на Ругоф за актуелните состојби, проектот на Прља поттикнува враќање кон ‘заборавените’ идеи за идеализмот и идеологијата, како вид на мотивација за современото општество. Таа предлага повторното читање и де/реконструкција на постулатите на марксистичката теорија и левичарската мисла, со цел да се пронајде нивната компатибилност со денешното општество, преку воведување на суштински субверзивни квалитети и игривост од уметничката практика како начин  индиректно да се влијае врз реалноста“, посочуваат од Музејот на современата уметност. Комесар на македонскиот павилјон на Беналето во Венеција е Мира Гаќина, директор на МСУ – Скопје. Куратор е Јованка Попова, куратор соработник е Тевж Логар од Словенија и Артан Садику, соработник теоретичар.

Од МСУ велат дека изложбата, сместена во историско и културно значајната архитектура на Palazzo Rota Ivancich, која одразува ера која пропаѓа, предизвикува многу нови значења. „Проектот користи различни уметнички и неуметнички методологии, вклучувајќи ја Црвената дискусија II, експериментален настан во живо со неколку современи мислители и куратори ангажирани во трансформативни практики, меѓу кои Чарлс Еше, Маурицио Лазарато, Влад Морариу (модератор), Шантал Муфе, Лаура Раикович, Артан Садику, кои заеднички ќе се обидат да најдат излезни стратегии од сегашните услови на социјална несигурност и експлоатација, преку дефинирање на алтернативни услови за ‘интересното време’ во кое живееме“, додаваат од таму.

Учесници во изведбената дискусија се Чарлс Еш, директор на музејот Van Abbe во Ајндховен, Маурицио Лазарзато, социолог, филозоф, независен истражувач, Шантал Муфe, политички теоретичар, професор на Универзитетот Westminster, Влад Морариу, куратор, предавач на Универзитетот Middlesex, Лаура Раиковиќ, писател и уметник, Артан Садику, истражувач и теоретичар.

_ _ _ _ _ _ _ _  27 February 2019  _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

58805652_590677894748091_4223672253232341136_n

North Macedonia (Republic of) 2019

Palazzo Rota Ivancich

11 May 2019 — 24 Nov 2019

Title: “Subversion to Red”
Artist: Nada Prlja
Commissioner: Mira Gakina, the director of the Museum of
Contemporary Art Skopje
Curators: Jovanka Popova, in collaboration with Tevž Logar and Artan Sadiku.
Supported by: Ministry of Culture of the Republic of North Macedonia

Nada Prlja’s project “Subversion to Red! provocatively stimulates the
search for alternative forms of art and socio-political formations, by revisiting specific concepts and societal models from the past. The interdisciplinary exhibition, in which installation and performative practices co-exist, exemplifies the Macedonian artist’s highly particular theoretical and visual approach in the world of art today. Nada Prlja’s project encourages a return to the ‘forgotten’ notions of idealism and ideology, as a form of motivation in contemporary society. It proposes a re-reading and de/re-construction of the postulates of Marxist theory and Leftist thought, in order to seek their compatibility with today’s society, by introducing subversive qualities and the playfulness of the artist’s practice, as a way of indirectly influencing reality.

NadaPrlja©ViktorNaumovski

Nada Prlja, the artist Photo: Viktor Naumovski ©

 

_ _ _ _ _ _ _ _  23 February 2019  _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

Wide Walls _ Announcement

wide walls
Wide walls _ . click to the original website_
Wide walls

Who’s Coming to Venice Biennale 2019? Confirmed Artists So Far (Part VII)

North Macedonia – Nada Prlja

The newly named North Macedonia selected the artist Nada Prlja to represent the country at the 58th Biennial of Art in Venice. The project Subversion in Red, was proposed by the Museum of Contemporary Art in the capital of Skopje, after the Ministry of Culture examined three other applications. The project of Nada Prlja was especially interesting due to thematic design and methodology of artistic approach and is, according to the jury, currently referent in international terms and in the context of the theme of the 58th Biennial.

Featured image: Nada Prlja – Subversion in Red. Image courtesy the North Macedonia Pavilion

 

_ _ _ _ _ _ _ _  04 June 2019  _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

Osservatorio _ Review

observatore

“Subversion to Red”, la Macedonia del Nord alla Biennale Arte 2019

Il Padiglione della Repubblica di Macedonia del Nord presenta alla 58. Esposizione Internazionale d’Arte – La Biennale di Veneziail progetto Subversion to Red dell’artista Nada Prlja

Al tema May You Live In Interesting Times, dato dal curatore Ralph Rugoff alla Biennale Arte 2019, la monografica Subversion to Red dell’artista macedone Nada Prlja risponde con un progetto intrinsecamente e letteralmente sovversivo, incoraggiando, fin dal titolo e attraverso molteplici lavori riuniti in una stratificata installazione multi-media e site specific, il ritorno alle nozioni “dimenticate” di idealismo e ideologia, e la rilettura critica dei postulati della teoria marxista e del pensiero di sinistra, allo scopo di ritrovarne una compatibilità con la società di oggi, e di contrapporre un’alternativa neo umanista, fondata sul concetto positivo di solidarietà, agli “ideali negativi” dominanti negli “interisting times” contemporanei.

Con questo obiettivo teorico, e attraverso pratiche artistiche ed extra-artistiche, l’artista costruisce un Padiglione “site specific” che include anche il visitatore nel “fil rouge” della “sovversione rossa” (sono andate letteralmente a ruba le spille con la rivisitazione della stella rossa, offerte durante l’opening), inducendolo ad un intenso percorso interdisciplinare, dove si susseguono performance e azioni sperimentali, video-installazioni e installazioni di scultura e pittura, cadenzate anche dal serrato dialogo con la magnifica decadenza delle sale di Palazzo Rota Ivancich.

Dagli ottocenteschi decori a grottesca dell’Atrio, emerge la prima installazione composta dai polittici fotografici della performance Humane Communism, che introducendo la componente “umana” nella rappresentazione statuaria dei padri del comunismo, conduce al focus dell’intero progetto espositivo: la performance live Red Discussion 2 – ripresa e visibile nella video-proiezione girata in occasione dell’opening del Padiglione – ha raccolto, intorno al tavolo pentagonale rosso, sei pensatori e curatori fra i più rilevanti nell’ambito delle pratiche transformative contemporanee, Charles Esche, Maurizio Lazzarato, Vlad Morariu, Chantal Mouffe, Laura Raicovich, Artan Sadiku, i quali hanno individuato strategie di uscita dall’attuale situazione di precarietà sociale, di sfruttamento e violazione dei diritti umani, definendo condizioni alternative agli “Interesting Times” in cui viviamo. Tracce evidenti dei punti chiave della performance sono i segni di writing bianco sulla superfice rossa del tavolo, mentre le “tracce sonore” stimolano il visitatore a rivivere l’evento, già sperimentato dall’artista in Red Discussion 1, alla Calvert 22 Foundation di Londra, nel 2013.

Il fil rouge della mostra immerge totalmente il visitatore nel rosso della video-installazione Red- Iness, che mette in scena, estetizzato, il lato intrinsecamente giocoso e sovversivo delle pratiche performative e artistiche di Nada Prlja; la quale non sostiene rivoluzioni radicali, al contrario suggerisce che i cambiamenti possono realizzarsi attraverso l’arte e la sovversione delle teorie.

Questo tema è sviluppato ricorrendo alle pratiche tradizionali dell’arte nelle ultime tre sale del percorso, dove l’installazione site specific Subtile Subversion include le opere di scultura e di pittura The CollectionShe does what She wants, progettate, realizzate e infine concluse in situ, come omaggio verso i lavori di alcuni artisti della Jugoslavia attivi negli anni ’60, selezionati per la capacità di sfuggire al realismo socialista al tempo dominate. Gli esemplari cui l’artista si inspira sono stati donati dagli artisti per far parte della collezione del MoCA Museo di Arte Contemporanea di Skopje, fondata sul concetto di condivisione e “solidarietà”, uno dei postulati chiave del “pensiero di sinistra” e fulcro delle aspirazioni del progetto di Nada Prlja.

 

_ _ _ _ _ _ _ _  22 June 2019  _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

https://academiedesartsblog.wordpress.com/2019/06/05/subversion-to-red/#more-3158

_ _ _ _ _ _ _ _  22 June 2019  _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

Western Balkan countries look at the past and the future at the Venice Biennale 2019

_ _ _ _ _ _ _ _  22 June 2019  _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

http://www.seecult.org/vest/je-li-zanimljivo-u-veneciji?

fbclid=IwAR2tyyhuAvBeTSuF6Zo62NQVOw-rAEvdwahaxHr4V4IKXeLND9T0BdVuANI

_ _ _ _ _ _ _ _  31 January 2019  _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

Interview with the artist Nada Prlja _ Nova Makedonija Newspaper

Novam Makedonija-1

We have to be sailing directly, fast and safe to venice Biennale

Кон Венеција мора да пловиме сигурно, брзо и директно

Нада Прља, претставничка на Македонија на Венециското биенале

Вашиот проект „Субверзија во црвено“ ќе ја претставува Македонија на претстојното Венециско биенале. Кажете ни детали за делото што ќе го изложите?
– Проектот се базира на постојната историска граѓа, тргнувајќи од социополитичките состоjби од 20 век до културолошките моменти од историјата на модерната. Историските моменти се преработени преку експериментирањето и адаптирањето, создавајќи нов уникатен израз. Овој проект, според својата основна идеја, е истражувачки и се состои од повеќе делови, т.е. уметнички дела, кои користат различни уметнички и неуметнички методи и медиуми, како на пример дискусија во форма на перформанс (проектот „Црвена дискусија“), документарно видео од перформанс, инкорпорирање на веќе постојни и историски значајни уметнички дела од модерната, како на пример на великаните на македонската уметност Лазевски, Грабуловски и др., како дел од вториот проект. Целта на изложбата е различните медиуми и методи да укажат и истакнат нов светоглед во општествените случувања, што отвора можност за индиректно/директно влијание на уметничкото творештво врз општествените идеологии и процеси.

Како е замислено да биде презентиран проектот на Венециското биенале?
– Истражувачко-развојното продолжение на проектот ќе се оствари на годинешното Биенале во Венеција. Се очекува проектот да развие нови редефинирани ставови преку активно учество на реномирани културни дејци и да поттикне интерес кај интернационалната културна јавност, што ќе придонесе за афирмација на македонската културна продукција и уметнички ангажман. Дискусијата ќе се одвива во изложбениот простор околу црвената маса поставена во центарот, со учество на реномирани теоретичари. Ова збиднување претставува јавен перформанс, во траење од два часа, и ќе се одвива помеѓу: Влад Морариу (модератор и учесник), Борис Буден (учесник), Маурицио Лазарато (учесник), Силвија Федеричи (учесничка) и Артан Садику (учесник). Артан Садику е исто така и концептуалниот соработник на нашето учество во Венециското биенале, тој е најодговорен за координацијата со овие истакнати учесници. Неговото интелектуално кредо и неговите концептуални заложби ќе бидат видливи низ проектот. По завршувањето на дискусијата, масата со испишаните зборови останува во изложбениот простор (со нејзино закачување на една од ѕидните површини), служејќи како платформа за изградба и промислување на клучните концепти и идеи што би можеле да се користат како водич за редефинирање на новите поими во современото општество. Вториот дел од проектот тематски ја поттикнува идејата за „нереализираниот сон на социјализмот“ (Буден), со ослободувањето на душата и телото, самоиронијата, љубовта, човековите грешки и наивност, аспект на човековата природа што е занемарен за време на „стариот бран“ на социјализмот. Проектот се стреми да развие одредена анархистичка имагинација, уништувајќи ја страхопочитта кон „херојските големини“ од социјализмот, кои во проектот се претставени низ спротивставувањето на режимот низ претставувањето ликовни дела од тој период, дела на Грабуловски, Лазески итн. Претставувањето на дел од делата од колекцијата е и обид да се отворат нови, поинакви перспективи, чии темели се изградени токму преку МСУ. Со ова се потврдува дека музејот е вистинскиот и единствен моќен претставник на овој проект, каде што врската помеѓу проектот и институцијата не е само проформа туку е посуштинска. Скулптуралните/ликовни дела ќе бидат поставени во форма на неконвенционална инсталација, што претставува уште еден од аспектите на субверзивното промислување на минатото. Едно од предложените дела од колекцијата на МСУ е сликата „Апстракција“ (1979) на Борко Лазески, македонски муралист што работел помеѓу 1950-тите и 1980-тите, главно во Македонија, но и во Мексико и на Средниот Исток. За реномираниот Јордан Грабул ќе се направи вовед со претставувањето на неговото вредно творештво низ делото „Крешчендо“ (1961) од колекцијата на МСУ. Сите овие уметници што твореле во средината на 20 век во рамките на социјалистичкото уредување, со своите неконвенционални и некомпромисни дела се обидоа да избегаат од строгата рамка на социјалистичкиот реализам и уметност по нарачка и да му останат верни на индивидуалниот уметнички и идеен израз.

Колку е важно авторот што се претставува во Венеција да има искуство со учество и изведба на дела со сличен контекст, да е присутен на меѓународната сцена, критериуми што вие несомнено ги исполнувате?
– Имам реализирано околу 20 самостојни и 95 групни изложби. Изложував во референтни музеи и галерии: „Кремс Кунстхал“ во Кремс, Австрија, „Луис Глуксман галери“ во Корк, Ирска, „Палас де Токио“ во Париз, Франција, „Музеум Сзтки“ во Лоѓ и во Националната галерија на уметност во Варшава, Полска, потоа во реномирани приватни галерии и фондации: „Вајт кјуб“, „Калверт 22 фондација“, фондација за уметност „Дејвид Робертс“, трите во Лондон… Во Македонија, во МСУ и Националната галерија, сум имала самостојни изложби и во истите музеи бев дел на групни изложби по четири-пет пати. Сум учествувала на шест биеналиња, по покана од еминентни ликовни професионалци: Артур Жмијевски (најпознатиот современ полски уметник) и Јоана Варша (кураторка и предавачка на Ликовната академија во Стокхолм) за Берлинското биенале, покана од Калед Рамадан и Алфредо Крамероти (директор на „Мостин галерија“) за „Манифеста“, покана од Аленка Грегорич (уметничка директорка на Градската галерија на Љубљана) за Графичко биенале во Љубљана. За Берлинското биенале зад мојот проект „Sид на мирот“ застанаа директорот на Биеналето, Габриелe Хорн, градоначалникот на општината и градоначалникот на Берлин. Тоа беше еден од најкомплексните проекти изведени на Биеналето од почетокот на самото биенале во 1996 година. Sидот поради својата природа, големина 14х5,5х1,5 м и јавното поставување, поради кое сообраќајот во една од најпрометните улици на Берлин, Фридрихштрасе, беше стопиран за време на Биеналето, предизвика голем интерес. Ме привлекуваат проекти од комплексна природа, по својата концептуална, изведбена и реализациска основа. Сакам од секој проект да научам нешто ново, да разоткријам што е тоа што уметноста може да ни понуди како медиум, до каде можеме низ уметноста да ги смениме нештата во другите паралелни сфери на уметноста. Моите проекти секогаш се различни и се водени од просторот, ситуациите, состојбите, кои се секогаш по себе различни. Никогаш не би можела да размислувам за уметност како слика на ѕид (иако сакам слики на ѕид) – уметноста сама има капацитет за многу повеќе – што и го претставувам низ овој проект.

Куратор советник на вашиот проект е Тевж Логар од Словенија, звучно име во уметничкиот свет. Како дојде до соработката со него?
– Се запознавме во 2009 г., кога бев дел од 28-то Графичко биенале во галеријата „Шкуц“ во Љубљана, која Логар ја предводеше долго време. Последен пат се сретнавме на „Виена контемпорари“, каде што тој ја претставуваше галеријата „Грегор Поднар“ од Берлин, а јас со Даниел Серафимовски ја претставував нашата СИА-галерија од Скопје на Виенскиот саем за современата уметност. Тевж својот ангажман во проектот го објаснува во следните зборови: „Најбитно е да се биде свесен во каков контекст се влегува и што е потребно да се направи. Ја прифатив поканата на Нада Прља и МСУ, бидејќи во предложениот проект гледам многу голем потенцијал, кој од една страна е актуелен во однос на сегашниот теоретски дискурс на современата уметност, а од друга страна воспоставува некој формат на презентација што ја преоѓа традиционалната форма на Венециското биенале. Тоа е одлично концептуално поаѓалиште, сега уште треба да се реализира во планираните габарити и да се направи стратегија за дистрибуција на проектот“.

Логар веќе неколкупати учествувал на престижното Венециско биенале на уметноста. Колку е важно ова негово искуство?
– Логар учествувал на повеќе биеналиња, што во голема мера ќе придонесе кон квалитетот на проектот. Во рамките на фактот дека имаме само уште три месеци до започнувањето на проектот, неговото искуство дотолку повеќе ќе помогне за солидно и репрезентативно претставување на проектот. Јованка Попова од МСУ е главната кураторка на проектот, јас ја следам нејзината работа веќе неколку години, по моето враќање во Скопје во 2014 година. Имав можност да учествувам во изложбата „Каде да (не) одиме?“, организирана од нејзина страна и „Прес то егзит“ во МЦ-галерија во Њујорк. Тогаш ги забележав способностите на Јованка, која се истакнува со префинет, прецизен и интелектуален стил на пишување, перфектни организациски способности и познавање на нештата во уметничкиот свет. Делиме и некои лични особини, двете сме воркохолици, беспрекорно сме организирани и водени од исти премислувања за односот помеѓу уметноста и социјалното. Гледано пошироко, ова е проект на Нада Прља, но уште повеќе е проект на МСУ и директорката Мира Ѓакина, бидејќи музејот е носител на проектот. Сега сме во еден брод, секој има своја функција, но ако бродот тоне, секој мора да прави сѐ за да не потоне. Ако потонеме, воопшто не е битно кој е виновникот. Колку и да звучи смешно ова, секогаш заедништвото, споделувањето, добрата комуникација се основен дел на еден добар проект, така што мораме сигурно, брзо и директно да „пловиме“ кон Венеција.

Што е потребно, покрај квалитетот на делото, за еден павилјон да биде видлив за публиката и стручната јавност во Венеција?
– Најважно е, покрај добриот квалитет и соодветност на проектот со темата на Биеналето, да имате етаблирани и реномирани имиња на учесниците, кои го привлекуваат вниманието на уметниците и пошироката публика, што со овој проект е остварено. Луѓето што ги гледаат каталозите од Биеналето или се информираат на поинаков начин, квалитетот на проектот и звучните имиња на уметниците и учесниците ги привлекуваат да го посетат павилјонот на одредена земја.

Како соодветствува проектот во однос на зададената тема на Биеналето, „Може да живееш во интересни времиња“?
– „Да се живее во интересни времиња“ претендира да се разбере потенцијалот на уметноста како метод за да ги дознаеме работите што не ги познаваме – работи што се надвор од границите, надвор нашиот дострел или недостапни од разни причини. Намерата на кураторот Ралф Руголф е да истакне уметнички дела што ја истражуваат меѓусебната поврзаност на различните феномени и кои даваат афинитет кон идејата, дека сè се поврзува со сè друго. Тргнувајќи од социополитичките состојби од 20 век, нивните основни премиси и верувања, проектот „Субверзија во црвено“ преку културолошко-уметничка редефиниција од модерната, а преку метод на експериментирање и адаптирање, создава уникатен начин на израз низ предложени дела, рецентни во современата интернационална уметничка и културна сфера. Проектот ја поддржува основната идеја на кураторот Ралф Ругоф дека можеби уметноста може да биде еден вид водич за тоа како да се живее и размислува во „интересни времиња“.

_ _ _ _ _ _ _ _  29 January 2019  _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

MOF Radio _ Announcement

MOF, 29:01:2019 (MK)

„Субверзија во црвено“ ќе ја претставува Македонија на ликовната изложба во Венеција

Национален претставник на 58. Интернационална ликовна изложба во Венеција ќе биде проектот на Музејот на современата уметност „Субверзија во црвено“ од авторката Нада Прља, соопшти Министерството за култура.

Одлуката ја донела комисија во состав: професор Мирко Вујисиќ, професор Тони Васиќ и Имер Бајрами.

До Министерството пристигнале уште 3 пријави на НУ Национална галерија на Македонија за проектот „Мирисот на лебот“ од авторот Нехат Беќири, на Музејот на град Скопје за проектот „А-Reaction“ од авторката Марија Павловска и самостојниот проект „Че биде“ од авторот Игор Јосифов.

Од Министерството информираат дека при увидот во пријавите, Комисијата утврдила дека проектот на НУ Национална галерија на Македонија не ги исполнува условите пропишани во конкурсот и токму затоа проектот на Нехат Беќири не бил земен предвид во натамошниот процес на разгледување и одлучување.

За преостанатите три проекти, Комисијата констатирала дека се одликуваат со високи уметнички карактеристики, дека се професионално конципирани и ги одразуваат квалитативните параметри нотирани во конкурсот. Сепак, со особено внимание комисијата го издвоила проектот на авторката Нада Прља, кој, според тематската одреденица и методологијата во уметничкиот пристап низ неконвенционалните методи, е актуелен и интернационално референтен проект во културениот контекст и во однос на темата на биеналето.

„Комисијата, исто така, ги зеде предвид и квалитетите и искуството на авторката со учество и изведба на дела со сличен контекст, кои се многубројни и имаат освоено награди и признанија на меѓународната сцена. Истовремено, комисијата изрази уверување дека и соработниците што се вклучени во реализацијата на проектот, во однос на уметничката критика и стручност, имаат големо интернационално искуство, особено во претходните учества на оваа манифестација“, се вели во соопштението од Министерството за култура.

Венециското биенале годинава ќе се одржува од 9 мај до 24 ноември. Куратор на годинашното издание на биеналето е Ралф Ругоф, кој ја утврди и генералната тема на манифестацијата: „Може да живееш во интересни времиња“. За претставувањето на проектот на Музејот на современата уметност, Министерството за култура издвои 4 милиони денари.

_ _ _ _ _ _ _ _  22 June 2019  _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

OKNO_ Announcement

Screen Shot 2019-08-06 at 09.53.09
Link to the full text in PDF format

Нада Прља е македонски претставник на Венециското биенале

Уметницата Нада Прља со проектот насловен „Субверзија во црвено“ ќе ја претставува Македонија на 58. Венециско биенале, кое ќе се одржи од 9 мај до 24 ноември.

Носител на проектот е Музејот на современа уметност (МСУ), куратор е Јованка Попова. Македонското учество во Венеција е поддржано со 4 милиони денари од Министерството за култура.

Прља долги години живеела во Лондон, каде работела и како универзитетски предавач, графички дизајнер и уметнички директор. Имала повеќе самостојни проекти и учествувала на повеќе од 80 меѓународни изложби и јавни презентации.

Министерството соопшти дека за национален претставник на најзначајната светска ликовна манифестација одлучувала комисијата во состав: професорите Мирко Вујисиќ и Тони Васиќ и Имер Бајрами.

На Конкурсот пристигнале уште три пријави: од Националната галерија на Македонија (НГМ) за проектот „Мирисот на лебот“ од авторот Нехат Беќири, на Музејот на град Скопје за проектот „А-Реакшн“ од Марија Павловска и самостојниот проект „Че биде“ од авторот Игор Јосифов.

„При увидот во пријавите, комисијата утврди дека НГМ не ги исполнува условите пропишани во Конкурсот и токму затоа проектот на Беќири не беше земен предвид во натамошниот процес на разгледување и одлучување.

Проектот на Прља, кој се издвои според тематската одреденица и методологијата во уметничкиот пристап низ неконвенционалните методи, е актуелен и интернационално референтен проект во културниот контекст и во однос на темата на Биеналето“, стои во соопштението од кабинетот на министерот Асаф Адеми.

Куратор на Биеналето е Ралф Ругоф, а генералната тема на манифестацијата гласи: „Да живееш во интересни времиња“.

_ _ _ _ _ _ _ _  27 December 2018  _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

NOVA MAKEDONIJA Newspaper_ Interview with Curator Tevz Logar

 

Screen Shot 2019-08-03 at 17.38.48
Click on the image to see the full text in PDF format

 

Најдобрите павилјони на Венециското биенале се спој на креативност и добра организација

Тевж Логар, куратор од Словенија, неколкупати учествувал на престижното Венециско биенале на уметноста, првиот пат како комесар на Словенечкиот павилјон во 2009 г., кога беше претставен уметникот Миха Штрукељ, потоа во 2013 г. како куратор на Словенечкиот павилјон, во соработка со реномираната уметница Јасмина Цибиќ, и минатата година, кога го претставуваше „НСК Стејт павилјонот“. Со македонската уметница Нада Прља се запознава во 2009 г., кога таа беше дел од 28-то Графичко биенале во галеријата „Шкуц“ во Љубљана, која Логар ја предводеше долго време, а неодамна почнуваат и да соработуваат. Долгорочна соработка има со уметникот Улај, познат како поранешен соработник и животен сопатник на славната Марина Абрамовиќ. Во 2014 г. заедно основаат фондација посветена на неговата работа, а во моментов се подготвува публикација за неговиот проект „Фототот“, кој го извел во далечната 1976 година во Де Апел во Амстердам.

Кој од ангажманите на Венециското биенале ви беше креативно најинтересен?
– Секако, најкреативна беше соработката со Јасмина Цибиц, бидејќи тоа беше некакво продолжение на нашата соработка, во проектот бевме заедно од самиот почеток, така што бев соочен со донесување на сите одлуки од креативен, бирократски, логистички и стратегиски аспект. И другите две учества беа многу важни за моето разбирање на тоа што претставува Венециското биенале како манифестација. Најбитна работа како продуцент е да имаш квалитетна идеја на која можеш да градиш сѐ. Но ништо не ти помага ако не си свесен дека тука има многу бирократија, логистика и други работи што се врзани за биеналето како институција, ти всушност работиш внатре во еден етаблиран бренд. Венеција е комплексно место каде што се случува продукција на уметнички дела во еден од најавтентичните европски градови и буквално за сѐ ти треба некоја дозвола. Потоа тука е делот на дистрибуција и публицирање на павилјонот, што на некој начин е проект сам за себе, бидејќи треба да направиш стратегија како да се пласира проектот и да се направи видлив за стручната публика, медиумите и за пошироката публика. На пример, еден од предизвиците се првите неколку дена, за време на отворањето на павилјонот, кога буквално секоја минута нешто се случува. Да привлечеш публика на отворањето токму на својот павилјон е вистински потфат за кој треба да бидеш свесен кога работиш на организација. За жал, квалитетот не е доволен за павилјонот да биде видлив, всушност најдобрите павилјони ја содржат токму оваа комбинација меѓу креативноста и добрата организација, мислам дека тоа го постигнавме со уметницата Цибиц и со тимот на нашето претставување на 56-то Венециско биенале.

Незаборавен е Словенечкиот павилјон што го куриравте во 2013 година, тогаш всушност беше лансирана кариерата на Цибиц, колку Венециското биенале влијае на кариерата на уметникот?
– Биеналето е една сцена, но од луѓето и проектот зависи колку ќе се биде присутен на таа сцена. За тоа постојат повеќе фактори. И ако тие се совпаднат, поголем е успехот. На пример, Јасмина Цибиц веќе имаше излагано во меѓународни простори на современата уметност и тоа ѝ даде искуство, а биеналето даде само потврда дека тоа може да го прави и на повисоко ниво. Треба да е јасно дека за нејзиниот меѓународен успех е заслужната самата таа, бидејќи работи многу, и тоа ѝ дава долготрајна присутност во системот на современата уметност. Биеналето беше само дел од таа приказна.

Како влијаеше на вашата кураторска практика позицијата на куратор на националниот павилјон на Словенија? Што научивте од ова искуство?
– Таа позиција не влијаеше толку на развојот на мојата кураторска практика, колку што влијаеше на видливоста на мојата работа во меѓународни рамки. Од тоа искуство ја научив величината на некои практични работи, кои се многу важни ако си вклучен во процесот на создавање на еден павилјон во Венеција. Најважно е што се потврди мојот начин на работа со уметниците, кој е некако долготрајно структуриран, и тоа беше уште една потврда дека работам во вистинска насока. По биеналето, Јасмина и јас создадовме професионална и лична врска, што значи дека довербата била заемна, а тоа ми е многу важно во работата со уметниците.

Што е тоа што визуелно функционира/комуницира со публиката, која трча помеѓу павилјоните, имајќи лимитирано време да ги погледне проектите?
– Интересно е дека кога зборуваме за Венециското биенале, зборуваме како за некој настан што трае само три дена, а не како манифестација што трае шест месеци. Вистина е дека голем дел од системот на валоризација на уметноста се сведува на импулсивни настани во форма на отворања изложби. Секако, ликовноста и визуелниот аспект на презентацијата и интелектуалното ниво влијаат на перцепцијата на делото. Лично не сум прагматичен и во таа смисла ниеден проект не го гледам како некој Прокрустесов кревет, каде што проектот се приспособува на некои параметри. Но треба да се нагласи и тоа дека уметничкото дело секогаш е однос меѓу концептот и формата и дека тоа заедно дејствува во некој излагачки контекст. И ако прифатиме да бидеме дел од „маскарадата“ на современата уметност, треба да ги имаме предвид и механизмите со кои располагаме. Многу елегантно и паметно може да се донесуваат одлуки што го промовираат проектот на концептуално и визуелно ниво, но не го компромитираат туку стануваат негов интегрален дел.

„НСК Стејт павилјонот“ беше фасцинантен проект што вклучи повеќе од 200 учесници, меѓу кои и имиња како Славој Жижек. Колку публиката во Венеција има слух за алтернативни активности?
– „НСК Стејт павилјонот“ беше одлично прифатен и добро посетен. Тоа е доказ дека ако имате квалитетна содржина, искуство во продукцијата и популаризацијата, можете да направите нешто релевантно, нешто надвор од вообичаените начини на работа за Венециското биенале. Луѓето сѐ уште бараат квалитетна содржина, бидејќи тоа ти ги окупира мозокот и телото, останува како материјал за кој се размислува по завршувањето на биеналето, лесните коктели, забави и незадолжително шетање од павилјон до павилјон.

_ _ _ _ _ _ _ _  22 June 2019  _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

_ _ _ _ _ _ _ _  22 June 2019  _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _